Guatr Hastalığı Nedir ?

Guatr Hastalığı Nedir ?

Guatr hastalığı nedir ; Çeşitleri, belirtileri ve tedavisi nelerdir. Bu hastalığın oluşmasında bilenen 4 farklı neden bulunmaktadır.

Sebebine göre sınıflandırılır ve çeşitine bağlı olarak hastalığın gelişme süreci, belirtileri ve tedavisi farklılık göstermektedir. Makalenin tamamını okuyarak Guatr hastalığı hakkında detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz.

Guatr Hastalığı Nedir ?

Guatr Hastalığı Nedir
Guatr belirtileri nelerdir ve tedavisi nasıl yapılır ?

Guatr hastalığı, boyunda bulunan tiroid bezinin şişmesidir. Hastalık, nedenlerine göre sınıflandırılır.

  1. Basit guatr ; tiroid bezinin aşırı veya normalden az çalışması, ya da bir habaset söz konusu değildir.
  2. Habis guatr ; kötü huylu.
  3. Hipotiroidi ; tiroid bezinin normalden az çalışmasına bağlı guatr.
  4. Hipertiroidizme ; tiroid bezinin aşırı çalışmasına bağlı guatr.

1- Basit Guatr

Basit guatr sebebi diyette iyot azlığıdır. Sulardaki iyot yoğunluğu az olan çoğrafik bölgelerde (Himayalar, And dağları ve Alpler bölgeleri gibi. ) bu duruma sıklıkla rastlanır.

İyot azlığına karşı, vücudun ihtiyacı olan tiroksin hormonunu yeterli düzeye getirebilmek için tiroid bezi büyür.

Basit Guatr Belirtileri

Bezin büyüklğüne bağlıdır. Tiroid, görülmeyecek kadar az büyüyebildiği gibi, gırtlak ve yutağa basınç yapıp, soluk almayı ve yemek yemeyi engelleyecek boyutlara da varabilir.

Basit Guatr Tedavisi

Diete, iyotlu tuz veya sodyum iyodür halinde iyot eklenmesi, bu tip guatrın oluşumunu önler. çevre yapılara aşırı baskı yapacak büyüklüğe erişmiş tiroid bezi, cerrahi müdale ile çıkartılmalıdır.

Tiroidde nodüllerin varlığı halinde, bunlar ayrı ayrı da çıkartılabilir. Bazı durumlarda, bu nodüllerin içinde kanama olmakta ve tiroid aniden şişip, belirtilerin şiddetlenmesine sebep vermektedir.

Yetişkinlerdeki guatrları bazen tiroid hormonları vererek küçültmek mümkün olsa bile, bu durum nodüllerin küçülmesine sebep olmaz.

2- Habis (Malin) Guatr

Nadir görülen bir hastalık olup, genellikle basit guatrların çok olduğu bölgelerde rastlanır.

Habis Guatr Belirtileri

Genç hastalarda tek, sert bir nodül belirebilir. 40 yaşını aşmış kişilerde, değişik bir habis büyüme olmakta ve tiroidde irileşmekte olan nodüşün varlığına rağmen, ilk belirtiler, özellikle kemik ve akçiğerlerdeki ikincil tümörlerin oluşmasıyla hissedilmektedir.

60’ın üstündeki kimselerde ise tiroid bezi tümüyle büyüyüp, gırtlak ve yutakta tıkanmalara yol açar. Burada, larinks (gırtlak) siniri olan nervus layngeys recurrens’e olan basınç sonucu, hastanın sesi kısılabilir.

Habis Guatr Tedavi

Genç hastalarda, tiroid bezi,ilgili lenf nodülleriyle birlikte çıkartılır. Sonuç iyidir. Yukarda anlatılan ikinci tip tümörde, tiroid çıkartılır ve ikincil odaklarda, radioaktif iyotla, irradiasyon tedavisi uygulanır.

Bazı vakalarda, tümör dokusu, iyotlu almaz ve bundan dolayı, dıştan radioterapi ( röntgen ışını tedavisi) tatbiki gerekir. Bütün tiroidi çıkartılmış vakalara, ağızdan hayat boyu tiroid hormonu verilir. En son tip habis guatr ise, radioterapiye en hassas olanıdır.

3- Hipotiroidi

Hipotiroidi, Hipotiroidizm ya da tiroidin çalışmasının azalması olarakta adlandırılmaktadır.

İyotu az olan bölgelerde, tiroid bezinin olmaması veya görevini tam yaoamaması hallerinde , tiroksin hormonu eksikliği, çocuklarda kretinizm, yetişkinlerde ise miksödem denen durumlara yol açar. Bu vakaların guatrla birlikle var olması şart değildir.

Hipotiroidi Belirtileri

Kreten bir bebek, doğumda normale benzer, fakat üçüncü aydan itibaren doğru dürüst yemek yiyememesi ve çok gazla uyuması dikkati çeker.

Zamanla, çizgileri kabalaşır, derisi kuru, dili dışarı çıkarcasına iridir ve üstelik zekaca geridir.

Miksödemde, hasta genellikle orta yaşlı bir kadındır ve amenore, sağırlık, anemi, saç seyrekleşmesiyle birlikte gittikçe artan zeka ve haraket yavaşlığı ve soğuğa dayanıksızlık belirir.

Hipotiroidi Tedavisi

Çocuklarda, etkili bir tedavi, ancak en geç, bebek altı aylıkken başlatılan tedavidir. Hayat boyu tiroksin verilir. Erişkinde, tiroksinle tedavi hemen durumu düzeltir; hormon uygulaması burada da hayat boyu sürdürülmelidir.

4- Hipertiroidizme

Hipertiroidizme; tiroidin aşırı çalışması, Graves hastalığı ya da tirotoksikoz olarak adlandırılır. Genellikle genç kadınlarda görülür.

Hipertiroidizme Belirtileri

Hipertiroidizme Belirtileri
Hipertiroidizme Belirtileri

Guatr, yumuşak olup, basit guatrdaki kadar şişkin değildir. Hasta, aşırı derecede asabilidir, ellerde ince bir tremor (titreme) hali vardır ve eller nemlidir, iştahın artmış olmasına rağmen, kilo kaybı görülür, nabız hızlıdır ve hastada çarpıntı olarak hissedilir.

Kişinin hareketle Nefesi kesilir ve sıcağa dayanıklılık azalır. Bu durum bazen ekzoftalmik guatr adını da alır, çünkü sık rastlanan belirti de gözlerinin patlaklaşmasıdır: Gözkapakları geriye itilmiş, iris (bkz. Göz) çevresinde beyaz sklera görükmektedir.

Hipertiroidizmin erken bir belirtisi de, diaredir.

Hipertiroidizme Tedavisi

Guatr büyükse ya da hasta 3-45 yaşları arasındaysa veya antitiroid ilaçların etkisiz olduğu saptanırsa, bezin bir kısmının ameliyatla çıkartılması uygundur.

Antitiroid ilaçlar, tiroidin tiroksin yapmasını engelleyerek etkili olurlar. En çok kullanılan antitiroid ilaç, carbimazole’dur.Metbyl tbiouracil ve propyl tbiouracil de, daha yüksek dozlarda kullanılmaktadırlar.

Bu ilaçların uygulanmasında dikkate alınacak özellikler, hastanın yaşı (ilaçlar, çocuk ve gençlerde etkilidir.) ve gebelik ve bebeğin varlığıdır.

Yaşlı hastalarda, ilaçlar, aralıklı alınabilir. Antitiroid ilaçlarla hastalık kontrol altına alındıktan sonra (yaklaşık olarak sekiz hafta içinde) bu kontrol sağlanır.

Doktor kontrolu altında idame dozu verilmelidir, çünkü ilaçların, lenf düğümlerinin büyümesi, ateş kusma, kırmızı kan hücrelerinin yapımında anormalliklerin belirmesi, deri döküntüleri ve bacakları şişmesi şeklinde toksik yani zehirleyici etkikleri olabilir. Antitiroid ilaç kullanırken, hastanın boğazı ağrımaya başlarsa, ilacı hemen kesip, hekime baş vurmak gerekir.

Üçüncü tedavi yöntemide, radioaktif iyot uygulamasıdır, ama bu iş için tam teşkilatlı kurumlar ve personel gereklidir. Günümüzde bu sakıncadan ötürü pek kullanılmayan bu yöntem, her halde geleceğin en etkili tedavi yollarından biri olacaktır.

Vakalarn çoğunda, cerrahi yöntemle birlikte, antitiroid ilaçlar uygulanır. Bu vakalar, cerrahi girişimin en etkili sonuç verdiği hastalıklardandır.

Leave a Reply